جهان را چو باران به بایستگی/ روان را چو دانش به شایستگی.
میز کار من در بخش تاریخ مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی درست روبروی در ورودی بود. جوانی که تازه قلم به دست گرفته بود و مقاله می¬نوشت و ویرایش می¬کرد. سه¬شنبه ها ساعت 9 صبح همۀ ما منتظرش بودیم و نگاهمان به در بود تا استاد وارد شود. در باز می¬شد و استاد در حالی که آرام آرام قدم برمی¬داشت، بلند سلام می¬داد. سلام! چهرۀ پیرمرد چقدر دوست-داشتنی بود.با نگاهش و رفتارش ما را غرق در محبت می¬کرد. من و دکتر صادق سجادی و علی بهرامیان و گاهی که سیدعلی آل داود حضور داشت، بلافاصله از جا برمی¬خاستیم، به سویش می¬رفتیم و دور او حلقه می¬زدیم و او را تا زمانی که روی صندلی¬اش تکیه دهد، همراهی می¬کردیم. جایش پشت میز دکتر سجادی بود. ناب¬ترین و دل¬انگیزترین خاطرات من از کار در مرکز دایرة المعارف، سه¬شنبه هایی بود که در برابر سخنان دل¬نشین پیرمرد فرهیخته و خوش-مشرب سراپا گوش بودم. پس از گپی و گفتگویی، دکتر سجادی آخرین نمونۀ مقالات را در برابر استاد می¬گذاشت تا در مقام مدیر گروه تاریخ امضا کند. همیشه در حال امضا کردن می¬گفت: «خبر از هیچ ندارد احمد».
ايران شناسي وارد آمد؛ و اينك دست خستة تبردار واقعه، درخت تنومند ديگري را بر خاك افكند و جهان ايران شناسي پژوهشگر و دانشمند بزرگ ديگري را از دست داد. شهبازي مانند تفضّلي از معدود ايران شناسان پرماية ايراني بود كه در بين هم قطاران اروپايي و آمريكايي خود آوازهاي بلند داشت و در زمانهاي كه غالب ايران شناسان غربي پژوهشهاي استادان ايراني را – به حق يا ناحق- ناديده ميانگاشتند و ميانگارند، آثار شهبازي از لوني ديگر بود. از همين رو محققان جوان ايراني به وجود نازنينش در جمع ايران شناسان نامدار غربي افتخارميكردند. دانش گسترده، ذهن وقّاد و پشتكار شگفتانگيزش از او محققي عالي مقام ساخته بود كه به هيچ روي – اگر هم ميخواستند- ناديده گرفتني نبود. شهبازي شيفتة ايران بود و درواقع به فرهنگ و تمدن ايران باستان دلبستگي تمام داشت و همين امر سبب شد تا زندگي خود را وقف تحقيقات ايران شناسي كند. ولي اين شيفتگي، دلبستگي و تعصّب او برخلاف امثالِ اصحابِ "ايران كوده" كه با خيالبافيها و عرضة نظرات غيرعلمي ميكوشيدند تا مهمترين دستاوردهاي تمدن جهاني را به ايران منتسب كنند، در پژوهشهايش دخالتي نداشت. درست است كه برخي ايران شناسان غربي بارها با انتقادات گاه تند و تيز شهبازي مواجه ميشدند، ولي – چنانكه گفتيم – هيچگاه نميتوانستند آثار محققانة او را كه در آنها انصاف علمي رعايت ميشد، ناديده انگارند. مثلا بخش كتابنامة، كتاب "امپراتوري هخامنشي"، نوشتة پيير بريان، هخامنشي شناس نامدار فرانسوي (ترجمة ناهيد فروغان، نشر فرزان – قطره، 1384، ص 1791-1792) را كه از نظر بگذرانيد، با انبوه آثار شهبازي مواجه ميشويد كه نويسنده از آنها بهره برده است.
